على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
46
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آموزنده ( muzande ) ص . پ . كسى كه چيزى بياموزد . وا . استاد و معلم و مدرس . آموزى ( muzi ) ا . پ . زاهد و عابد كه كاتوزى نيز گويند . مر . كاتوزى . آموزيدن ( muzidan ) ف م . پ . آموختن و تعليم كردن . و درس دادن . و ف ل . تحصيل علم و دانش كردن و درس خواندن . و ياد گرفتن و فراگرفتن . آموس ( mus ) ا . پ . تخمهاى كه بر روى نان پاشند و نانخواه . آموسنى ( musni ) ا . پ . هر يك از چند زنى كه داراى يك شوهر باشند نسبت به يكديگر . و زن همشو و هوو . آموغ ( muq ) ا . پ . احترام و توقير . و جلال . و اعزاز و وقار . و خوف . و مقدار و اندازه . و قد و قامت و اندام . آمولن ( mulan ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نشاسته . آمون ( mun ) ص . پ . پر و مملو و لبالب و لبريز . آمون ( mun ) ا . پ . پيرامون و محيط . آمون ( mun ) ا خ . پ . نام رودى كه از خوارزم گذرد . و نام شهرى كه اين رود آن را احاطه كرده است . آموى ( muy ) ا خ . پ . نام شهرى . و نام طايفهاى در كنار رود جيحون . آموى ( muy ) ص . پ . پر و مملو . آمويه ( muye ) ا خ . پ . رود آمو و جيحون . آمه ( me ) ا . پ . دوات نويسندگى و دوات مركب . و تودهء هيزم و پشتهء هيزم . آمى ( mi ) ع . ج آمة . آميختگى ( mixtegi ) ا . پ . اختلاط و امتزاج . و الفت و مصاحبت و همنشينى . آميختن ( mixtan ) ف ل . پ . درهم . بودن و درهم شدن چند چيز . و ف م . مخلوط كردن و سرشتن و ممزوج نمودن . آميخته ( mixte ) ص . پ . مختلط شده و مخلوط و درهم بوده . و مصاحب و هم نشين . آمير ( mir ) ص . پ . پرخور و اكول . و تنبل . آميز ( miz ) ا . پ . اختلاط و آميزش چند چيز باهم . و مباشرت و مجالست . و جماع . و ص . مخلوط و درهم . و آميزنده و مخلوط كننده . و پند حكمتآميز يعنى پند و نصيحتى كه در آن حكمت هم باشد و مخلوط با حكمت بود . و رنگآميز : رنگهاى درهم و مختلط . و حيلهباز . آميزانيدن ( miz nidan ) ف م . پ . آميزش دادن . و باعث اختلاط و آميزش شدن . آميزش ( mizec ) م ح . پ . آميختن . و ا . اختلاط . و الفت و صحبت و دوستى و مراوده و معاشرت . و خوى و طبيعت . آميزشكن ( mizec - kon ) ص . پ . آنكه مخلوط و ممزوج مىكند . آميزشكنى ( mizec - koni ) ا . پ . اختلاط و امتزاج . آميزگار ( miz - g r ) ص . پ . همنشين و مصاحب و همدم و معاشر . آميزگارى ( miz - g ri ) ا . پ . اختلاط و معاشرت و الفت و صحبت . آميزناك ( miz - n k ) ص . پ . سرشته و مخلوط و مختلط . آميزنده ( mizande ) ص . پ . همنشين و معاشر و مصاحب . آميزه ( mize ) ص . پ . ممزوج و مخلوط . و ريش دو مويه . و پير و كهل . وا . جماع . و مزاج و طبيعت . آميزهمو ( mize - mu ) ص . پ . كسى كه ريشش جوگندمى و دو مويه بود . آميزيدن ( mizidan ) ف م . پ . آميختن و ف ل . : آميخته شدن . آميژ ( mij ) ص . پ . درهم آميخته و مخلوط . آميژه ( mije ) ص . پ . ريش دو مويه . و پير و كهل . و آميخته و مخلوط . و سنجيده . و مترتب . و شاعر . و كسى كه شعر مىگويد . آميص ( mis ) ا . ع . - مأخوذ از خاميز فارسى نوعى از طعام . مر . آمص . آميغ ( miq ) ا . پ . حقيقت - مقابل مجاز - و آميختگى . و راستى و صدق . و مباشرت و مجامعت . آميغه ( miqe ) ص . پ . مخلوط . وا . اختلاط . و مواصلت و اتحاد و يگانگى و اتفاق . و جماع . آميغى ( miqi ) ص . پ . منسوب به آميغ و حقيقى و راست و درست . و صادق و صديق . و بىنفاق . آمين ( min ) ا خ . ع . از نامهاى خداوند جل شأنه . و كلمهء فعل يعنى اى خداى مستجاب كن . و يا چنين بادا . يا چنين كن . و تراج بادا تراج . آمينه ( mine ) ا . پ . دستهء هيزم شكافته . و بار هيزم براى فروش . آن ( n ) ص تعيينى . پ . بواسطهء اين صفت تعيين مىكنند اسم علم و مبهمى را مثلا من دوست آن كسى هستم كه خدا را دوست مىدارد . زيرا كلمهء آن كلمه كس را كه عام و مبهم است تعيين نموده . و در اين وقت يعنى درصورتىكه اين كلمه به صورت صفت استعمال شود جمع ندارد چنان كه گويند : من دوست آن كسانى هستم كه خدا را دوست مىدارند . و مخفى نماناد كه اين كلمه در زبان فارسى بمنزلهء الف و لام است در زبان تازى . آن ( n ) پ . كلمهء اشاره است و بدان به چيز غايب يا دور اشاره مىكنند بخلاف كلمهء اين كه